Dette blir for lettvint, Rieber & Søn.

I 1908 etablerte Chr. Bjelland & Co sin sardinfabrikk i Skånevik. Fabrikken gjennomlevde oppgangs- og nedgangstider fram gjennom det meste av århundret.

Omkring 1980 vart fabrikken i Skånevik – saman med dei andre overlevande fabrikkane – overteken av konsernet Norway Foods A/S, som dreiv fabrikken fram til 1996. Det var minst 2 tunge periodar i den tida Norway Foods A/S eigde fabrikken. Noverande leiar i Etne Kr.F. – som den tida var stortingsrepresentant – hadde tett kontakt med dåverande konsern-eigar i Norway Foods, og kunne konstatera at konsern-leiinga fann vegar ut av krisene og vidare livsgrunnlag for fabrikken i Skånevik, jamvel om nokre andre og mindre anlegg laut nedleggjast.

I 1996 overtok Rieber & Søn heile Norway Foods-konsernet, og Skånevikfabrikken sitt 90-års jubileum vart feira med stor festivitas i 1998. Det vart då frå konsernleiinga si side gjeve uttrykk for stor optimisme med tanke på framtida. Fleire marknadsframstøytar var gjennomførte, og nye var på trappene. Den plagsame forurensinga av hamnebassenget i Skånevik vart fjerna gjennom ny metodikk, og ingen tvila på at investeringane på fleire plan lova godt for framtida til fabrikken.

Så kjem då meldinga om det heilt utrulege i september 2000: Rieber & Søn vurderer å leggja ned produksjonen i Skånevik! Marknaden gjev ikkje rom for den produksjonen konsernet har på fabrikkane i Davanger, Eikelandsosen og Skånevik. Skånevikanlegget må ofrast.

Etter den stemninga som rådde for berre 2 år sidan, er dette nærast uforståeleg.

Fabrikken i Skånevik har eksistert i over 92 år. Eigarane gjennom dei første 88 åra kjempa i med- og motgang, men dei gav ikkje opp trass i fleire vanskelege periodar.

Så kjem altså nye eigarar inn i biletet, og etter å ha eigd anlegget i 1/23 - ein tjuetredjepart - av fabrikken si levetid, finn ein tida moden til å konkludera med at anlegget ikkje er liv laga.

Går slikt an?

Det dreiar seg om eit konsern som har til føremål å satsa på næringsmiddelproduksjon og som har omsetnad i hundremillionars-klassen. Kor blir det av samfunnsansvaret for eit sårbart lokalsamfunn som har anlegget som si hjørnesteinsbedrift?

Etne Kr.F. sin eintydige konklusjon er at her må det takast meir tid før endelege konklusjonar blir dregne. Det er trass alt berre 2 år sidan optimismen var på topp!

Kva vil skje om nye 2 år? Kanskje det då er grunnlag for ny optimisme.

Me veit at sardiner er eit særs helsesamt produkt. Kva om samfunnet kom inn med tiltak som kan auka bruken, og då ut frå reint helsepolitiske grunnar. Det er ingen utenkeleg tanke, og det skulle ikkje undra oss om nettopp noko slikt vil kunna skje, med den sterke fokusering på kosthald og helse som i dag skjer.

Rieber & Søn har etter vår meining vist eit hastverk som ikkje er i samsvar med forventa samfunnsansvar.

Vårt råd er at konsernet no gjev seg sjølv nye 2 år utan å gjera uopprettelege nedleggingsvedtak. Prøv heller å leva med ein svak marknad og ein laber produksjon desse to åra. La heile samfunnet no bli klår over korleis stoda er, og sjå om ikkje mangt kan endra seg innan år 2002.

Dette er Etne Kr.F. sitt konkrete råd til konsernet. Det vil vera ein handlemåte i samsvar med samfunnsøkonomiske vurderingar i tillegg til dei bedriftsøkonomiske. Også Rieber & Søn er forplikta til å føreta begge typar vurderingar.

Skånevik,09.10.2000.

For Etne Kristeleg Folkeparti

Hans Olav Tungesvik